لوگوی AI و مینفیلد حقوقی: کپیرایت، علامت تجاری و دادگاه
نوشته شده توسط سارا محمدی — ۲۳ اردیبهشت ۱۴۰۵
آیا میتوانید لوگوی Midjourney را ثبت کنید؟ بررسی قوانین آمریکا، اتحادیه اروپا و عملکرد ایران.
شرکتی در اروپا لوگوی AI را ثبت کرد. دو ماه بعد، نامهای از شرکت دیگری: «لوگوی شما شبیه ماست.»
جستجو کردند. لوگوی رقیب هم با AI ساخته شده بود — از prompt مشابه.
این سناریو دیگر فرضی نیست.
وضعیت حقوقی جهانی (۲۰۲۴–۲۰۲۶)
«ثبت علامت بدون جستجوی similarity مثل خرید خانه بدون کارشناسی است — AI خطر را چند برابر کرده.» — مشاور مالکیت فکری
۱. عدم قابلیت ثبت
اگر ثابت شود لوگو ۱۰۰٪ AI و بدون creative input انسان است، ثبت رد میشود.
۲. similarity ناخواسته
مدل روی میلیونها لوگو آموزش دیده — شبیه برند دیگر بودن محتمل است.
۳. شرایط استفاده ابزار
[!warning] هشدار شرایط استفاده را خودتان بخوانید — نه توییت «حتماً OK است».
ایران: عملاً چه میشود؟
ثبت علامت در ایران هنوز بررسی انسانی دارد. داور ممکن است similarity بصری را رد کند بدون آنکه بداند AI بوده. مشکل بعداً در دعوا پیش میآید.
توصیه عملی:
- AI → sketch
- طراح → بازطراحی معنادار (ثبت لایهها)
- وکیل → جستجوی similarity در اداره ثبت
- سپس ثبت
نکتهای که کمتر کسی میگوید
ریسک بزرگتر از ثبت، استفاده تجاری بدون بررسی است.
استارتاپی لوگوی Looka را روی بستهبندی چاپ کرد — ۶ ماه بعد cease & desist از برند ترکیه. هزینه rebrand: ۱۰ برابر لوگوی اولیه.
ارتباط با شکستهای ریبرند
ریبرندینگ بدون حقوقی = شکست احتمالی. AI این معادله را تندتر کرده.
دوشنبه صبح چه کار کنید؟
- اگر لوگوی AI دارید: امروز جستجوی تصویری انجام دهید (Google Lens، TinEye)
- حداقل ۳ ساعت کار انسانی روی ویرایش معنادار document کنید
- با وکیل مالکیت فکری مشورت کنید — قبل از چاپ، نه بعد
- generatorها را با آگاهی انتخاب کنید